[Kinh tế] -Bó tay với chủ doanh nghiệp bỏ trốn (Bài cuối): Cần có quy định, cơ chế giải quyết hiệu quả

Câu hỏi đặt ra, vì sao việc giải quyết hậu quả khi chủ DN bỏ trốn lại vất vả và gây khó cho nhiều phía đến vậy, chỉ có người đã bỏ mặc quyền lợi của hàng trăm, hàng ngàn CN là hưởng lợi. Và câu trả lời là chúng ta đang thiếu các quy định của pháp luật, từ tiêu chí xác định chủ DN bỏ trốn đến quy trình tổ chức thanh lý tài sản của Cty để giải quyết chế độ chính sách cho NLĐ; trả các khoản nợ cho tổ chức, cá nhân có liên quan.

Sau hơn 5 năm chờ đợi, một số CN Cty Vina HaengWoon Industry mới nhận lại được một phần ít ỏi quyền lợi khi chủ DN bỏ trốn. Trong ảnh: Bà Đỗ Thị Mỹ Dung (thứ hai từ trái qua) - nguyên là cán bộ phụ trách mảng Chính sách - Pháp luật, LĐLĐ Q.8 - ghi nhận ph Thông tư còn “hổng” Cho đến nay, quy định về chủ DN bỏ trốn mới chỉ được ghi nhận trong Thông tư liên tịch 06/2009/TTLT-BLĐTBXH-BTC. Theo đó, “DN được coi là có chủ bỏ trốn là DN không có người đại diện hợp pháp đứng ra giải quyết quyền lợi của NLĐ và được UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan được UBND cấp tỉnh ủy quyền xác định”. Theo nhiều chuyên gia về pháp luật, thì quy định này là khá chung chung, chưa đưa ra được các tiêu chí cụ thể để xác định DN có chủ bỏ trốn. Luật gia Trần Phi Đại - Cty luật Thiện Việt, TPHCM - phân tích, chẳng hạn, người đại diện hợp pháp vắng mặt bao nhiêu lâu, 3 tháng, 6 tháng hay 1 năm thì mới được coi là “không có người đại diện hợp pháp đứng ra giải quyết quyền lợi của NLĐ”. Đó là chưa kể, thực tế nhiều trường hợp “người đại diện hợp pháp” không đồng thời là chủ doanh nghiệp, vì họ cũng chỉ là người làm thuê. Chính điều này gây khó khăn cho chính quyền địa phương khi xử lý tài sản của DN. Bà Bùi Thị Tuyết Nhung - nguyên Chủ tịch LĐLĐ huyện Hóc Môn, TPHCM, người đã từng phải tham gia giải quyết nhiều vụ việc chủ DN bỏ trốn - băn khoăn: “Khi chủ DN bỏ đi, mình cũng không biết dựa vào đâu, luật nào để nói họ “bỏ trốn”, để xử lý thế nào cho đúng”. Có lẽ, chính vì băn khoăn như thế, nên mặc dù đã được Thông tư liên tịch 06/2009/TTLT-BLĐTBXH-BTC quy định là chủ thể có quyền xác định chủ DN bỏ trốn, nhưng UBND TPHCM cũng đã phải gửi công văn kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành liên quan xác định tiêu chí của DN có chủ bỏ trốn để thông qua đó hỗ trợ, giải quyết quyền lợi chính đáng cho NLĐ và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Phải quy định ngay trong Luật Doanh nghiệp Theo ý kiến của giới luật sư, luật gia, trong việc sửa đổi Luật Doanh nghiệp tới đây, cần có quy định và tiêu chí cụ thể để cơ quan chức năng có thể nhanh chóng xác định về việc chủ DN bỏ trốn. Luật sư Nguyễn Văn Kha - Văn phòng Luật sư Nguyễn Văn Hậu và cộng sự (TPHCM) - kiến nghị: “Luật DN sửa đổi cần quy định khi người điều hành hợp pháp DN vắng mặt 30 ngày liên tục không có ủy quyền, thì UBND cấp huyện có quyền thông báo rộng rãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Sau 3 lần thông báo (trong vòng 30 ngày) nếu người điều hành hợp pháp hoặc chủ DN mà không có mặt để giải quyết vụ việc, thì UBND cấp huyện có quyền lập hội đồng thanh lý tài sản của Cty để trả nợ quyền lợi của NLĐ và các cá nhân, tổ chức có liên quan”. Lý giải về kiến nghị này, ông Kha cho rằng, trong thời đại thông tin như hiện nay, nếu thực sự quan tâm đến số phận của DN, thì ở bất cứ nơi nào trên thế giới, cũng có thể liên hệ được với chính quyền để giải quyết vụ việc. Còn UBND cấp huyện là nơi quản lý trực tiếp nhất cũng có đủ các cơ quan chức năng tham mưu, không cần phải “đẩy” lên cấp tỉnh, thời gian chờ đợi sẽ lâu. Luật gia Trần Phi Đại - Cty luật Thiện Việt (TPHCM) - bổ sung: “Cũng cần quy định thêm về việc cấm đầu tư tại Việt Nam sau khi chủ DN đã bỏ trốn và bị phát mãi tài sản để trả nợ quyền lợi cho CN, các tổ chức, cá nhân liên quan. Đồng thời, trong bối cảnh Việt Nam tham gia ký kết nhiều hiệp định song phương, đa phương về thương mại, cũng cần có quy định về việc quốc gia có chủ DN bỏ trốn có nghĩa vụ đưa những người này trở lại quốc gia mà họ đã đầu tư và bỏ trốn để giải quyết hậu quả. Vì chỉ khi có hợp tác toàn cầu như thế, chủ DN sẽ không thể trốn đi đâu”.