Nghệ nhân ca trù Nguyễn Thị Chúc 85 tuổi, đang nằm trên giường bệnh, nhìn lại là một cuộc đời nghèo khổ cơ cực, dù ca trù đã được vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể của thế giới từ năm 2009. Trước đó nghệ nhân ca trù Quách Thị Hồ, rồi nghệ nhân xẩm Hà Thị Cầu… cũng đã ra đi trong lặng lẽ.
 Nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu những ngày tháng cuối đời Tiếp tục chờ đợi
Mới đây, Bộ VHTT&DL có Tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ về Dự thảo Nghị định Quy định đối tượng, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục xét tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể. Theo đó, hệ thống pháp luật hiện hành về di sản văn hóa đã tạo hành lang pháp lý cho các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa. Về cơ bản, hệ thống pháp luật đó đã kế thừa giá trị của các văn bản pháp luật trước đó, đồng thời cập nhật những vấn đề thực tiễn cuộc sống đang đặt ra đối với việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các chủ thể sáng tạo và các đối tượng sử dụng, hưởng thụ; bảo vệ lợi ích quốc gia; tương thích với pháp luật và Công ước quốc tế; thể hiện sự minh bạch, khả thi. Tạo điều kiện để các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa ở nước ta ngày càng thu hút được sự tham gia tích cực của toàn xã hội, đồng thời tranh thủ được sự ủng hộ có hiệu quả của cộng đồng quốc tế. Thêm một lần nữa, Bộ VHTT&DL khẳng định Nghị định này ra đời sẽ là văn bản pháp lý quan trọng để thực hiện chính sách tôn vinh và đãi ngộ nghệ nhân hoạt động trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể, đáp ứng nguyện vọng của các nghệ nhân và cộng đồng nói chung, đồng thời cũng là biện pháp cơ bản trong việc bảo vệ, gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể.  Nghệ nhân ca trù Nguyễn Thị Chúc Chậm trễ Thực tế cho thấy, rất nhiều nghệ nhân không thể chờ tới ngày được vinh danh hay hưởng những chế độ đãi ngộ xứng đáng. Trong khi đó công sức của họ rất lớn trong việc lưu giữ và truyền dạy cho các thế hệ sau. Dù họ là người của công chúng, được ca ngợi qua những bài báo, là đối tượng được nghiên cứu trong sự phát triển văn hóa truyền thống, được trao tặng bằng khen, giải thưởng… Nhưng tất cả cũng chỉ dừng lại ở đó. Trong khi đó, một chính sách cụ thể, nói như GS.TSKH Tô Ngọc Thanh thì trước mặt chỉ cần chế độ bảo hiểm y tế cho các nghệ nhân nhưng điều đó cũng đã khó thực thiện. Câu hỏi về một chế độ ưu đãi thiết thực vẫn còn là những bàn cãi chưa có hồi kết của những người có trách nhiệm. Để vá "lỗ thủng” này, các tỉnh như: Bắc Ninh, Phú Thọ đã có chế độ đãi ngộ cho nghệ nhân hát Quan họ, hát Xoan.Việc làm này thể hiện sự quan tâm thiết thực đối với những nghệ nhân; khẳng định quan điểm về sự trân trọng, gìn giữ tinh hoa văn hóa của quê hương, dân tộc. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ đã được cam kết với UNESCO trong việc bảo vệ Di sản. Tại Bắc Ninh, những nghệ nhân Dân ca Quan họ đã được Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh phong tặng đợt 1 sẽ được thụ hưởng đồng thời mức hỗ trợ hàng tháng bằng 1 lần mức lương tối thiểu; được hỗ trợ mức phí tham gia bảo hiểm y tế hàng năm; được hưởng chế độ mai táng phí áp dụng như đối với công chức, viên chức Nhà nước. Tuy nhiên, các tỉnh có di sản áp dụng chính sách với nghệ nhân vẫn chỉ là của hiếm. Sau hơn 10 năm, không biết bao nhiêu lần trong các cuộc hội thảo về nghệ thuật dân gian, các cuộc hội thảo đóng góp ý kiến cho chính nghị định này. Đầu năm 2013, khi nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu qua đời, dư luận lại dấy lên nhiều lo ngại, khi nghệ nhân dân gian thì cứ tiếp tục ra đi, đem theo những kho báu nghệ thuật, mà không được một sự công nhận chính thức, chưa nói đến chế độ đãi ngộ. Nhiều người cho rằng, sự ra đi của cụ Hà Thị Cầu sẽ khiến ngành chức năng đẩy nhanh tốc độ. Nhưng xem ra, điều đó vẫn còn xa lắm. Thiên Ngân |
0 nhận xét:
Đăng nhận xét